Metabolik Asidoz

Plazma bikarbonatının azalması ve kan pH'ının 7,35'in altına düşmesi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Son güncelleme: 18 Haziran 2026

Bu içerik Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu tarafından derlenmiş olup, ilgili branş hekimimiz tarafından periyodik olarak gözden geçirilir.

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Metabolik Asidoz Nedir?

Metabolik asidoz, plazma bikarbonat düzeyinin azalması ve kan pH'ının 7,35'in altına düşmesiyle tanımlanan bir asit-baz bozukluğudur. Ana sınıflama 'anyon açığı'na göre yapılır: yüksek anyon açıklı (laktik asidoz, diyabetik ketoasidoz, üremik, toksinler) ve normal anyon açıklı (ishal, renal tübüler asidoz).

Yüksek anyon açıklı asidozda vücutta fazla asit birikimi söz konusuyken, normal anyon açıklı asidozda bikarbonat kaybı (hiperkloremi ile kompansasyon) öne çıkar. MUDPILES ve GOLDMARK kısaltmaları ayırıcı tanıda kullanılır.

Tedavi etiyolojiye yöneliktir; bikarbonat replasmanı yalnızca belirli endikasyonlarda (şiddetli asidoz, böbrek yetmezliği, toksisite) önerilir.

Belirtiler

Kussmaul solunumu (derin ve hızlı soluk alma)

Bulantı, kusma ve iştahsızlık

Yorgunluk ve halsizlik

Konfüzyon ve letarji

Karın ağrısı ve baş ağrısı

Hiperkalemi belirtileri (kardiyak aritmi)

Şiddetli olgularda koma ve şok

Risk Faktörleri

Diyabetik ketoasidoz

Böbrek yetmezliği (üremik asidoz)

Septik şok ve laktik asidoz

Kronik ishal

Metanol, etilen glikol, salisilat zehirlenmesi

Renal tübüler asidoz

Metformin kullanımı (nadiren laktik asidoz)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Kussmaul solunumu ve konfüzyon varsa (acil)
Diyabette yüksek kan şekeri ve kusma olursa
Kronik böbrek yetmezliği hastasında bozulma
Şiddetli sepsis veya şok tablosu
Toksik madde alımı şüphesi

Tedavi Yöntemleri

Etiyolojiye yönelik spesifik tedavi (DKA'da insülin, sepsiste antibiyotik)

Sıvı resüsitasyonu ve hemodinami stabilizasyonu

Şiddetli asidozda IV sodyum bikarbonat (pH <7,1)

Üremik asidozda oral sodyum bikarbonat veya hemodiyaliz

Toksik alkol zehirlenmelerinde fomepizol ve diyaliz

Elektrolit dengesinin takibi

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Dahiliye (İç Hastalıkları) Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.