Sabit bisiklet üzerinde uygulanan kontrollü pedal egzersizi. Diz hareket açıklığını geliştirir, kas gücünü ve dayanıklılığı artırır.
Ne için yapılır
- Diz protezi veya diz cerrahisi sonrası eklem hareket açıklığı (ROM) kazanımı
- Diz osteoartriti (kireçlenme) ve kronik diz ağrısı
- Kalça ve diz ameliyatı sonrası alt ekstremite rehabilitasyonu
- Kardiyovasküler kondisyon (kardiyak rehabilitasyonun düşük etkili alternatifi)
- Dizde yüklenmenin kısıtlandığı erken dönem rehabilitasyon
- Yaşlı ve denge problemi olan hastalarda güvenli aerobik egzersiz
Hazırlık
- Rahat kıyafet ve kapalı spor ayakkabı tercih edilir
- Sele yüksekliği, pedal tam alttayken dizin hafif kıvrık kalacağı şekilde ayarlanır
- Tedavi öncesi tansiyon ve nabız ölçülür
- Diz ameliyatı sonrası ise cerrahın belirlediği ROM sınırı dikkate alınır
İşlem nasıl yapılır
- Hasta bisiklete oturur, ayaklar pedala yerleştirilir ve gerekirse sabitlenir
- Önce dirençsiz ve düşük tempolu pedal çevirme ile ısınma yapılır
- Direnç ve süre fizyoterapist tarafından kademeli olarak artırılır
- Diz ROM hedeflerine göre yarım pedal veya tam tur döndürme uygulanır
- Egzersiz boyunca ağrı ve nabız izlenir; ağrı sınırı korunur
- Soğuma fazıyla program tamamlanır ve ardından germe egzersizleri yapılır
İşlem sonrası
- Genellikle haftada 3-5 seans, 4-8 hafta süreyle uygulanır
- Diz ROM kazanımı düzenli ölçülür
- Programa fizik tedavi ekipmanlarının diğer aşamaları (kuvvetlendirme, denge) eklenir
- Hastaya ev egzersiz programı verilebilir
- Şişlik veya artan ağrı olursa tedavi yoğunluğu yeniden ayarlanır
Riskler
- Yanlış sele ayarına bağlı diz veya bel ağrısı
- Aşırı yüklenmede kas yorgunluğu veya tendinit
- Damar hastalığı olanlarda ekstremite ağrısı
- Kalp hastalarında yüksek dirençle ritim bozukluğu (nadir)
Sıkça Sorulanlar
Diz protezimden ne kadar sonra bisiklet kullanabilirim?
Genellikle birkaç hafta sonra fizyoterapist gözetiminde başlanır; cerrahın yönergeleri esas alınır.
Bisiklet dizimi yorar mı, kötüleştirir mi?
Doğru sele yüksekliği ve direnç ile diz üzerine düşük yük bindirir, çoğu hastada ağrıyı azaltmaya yardımcı olur.
Kaç dakika çevirmeliyim?
Genellikle 15-30 dakika ile başlanır, dayanıklılık arttıkça süre uzatılır.
Eve bisiklet almalı mıyım?
Düzenli kullanım sağlanacaksa faydalı olur; ancak ilk dönemde gözetimli rehabilitasyon ile başlanması önerilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Diz artroskopisi
Ortopedi ve Travmatoloji
Diz artroskopisi — diz ekleminin küçük kesilerden kamera ile değerlendirilmesi ve onarımı.
İzokinetik test ve egzersiz
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
İzokinetik test ve egzersiz — sabit hızlı dirençle kas gücü ölçümü ve rehabilitasyon.
Parsiyel Diz Protezi
Ortopedi ve Travmatoloji
Parsiyel diz protezi — diz ekleminin yalnızca hasarlı bölümünün yenilendiği kısmi yüzey değiştirme cerrahisi.
Diz MR
Görüntüleme Hizmetleri
Diz MR — menisküs, çapraz bağlar, kıkırdak ve eklem yapılarının ayrıntılı değerlendirmesi.
Soğuk uygulama
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Akut yaralanma ve iltihaplı durumlarda kriyoterapi ile ağrı ve şişlik kontrolü.
Egzersiz reçetesi ve takibi
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Egzersiz reçetesi ve takibi — FITT prensibiyle kişiye özel hareket programı planlanması ve izlenmesi.
Kinezyolojik bantlama
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Kinezyolojik bantlama — kas-iskelet sistemi ağrılarında elastik bant uygulamasıyla destek.
Yürüme Bandı
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Yürüme bandı (treadmill) tedavisi — kardiyak ve alt ekstremite rehabilitasyonu.