Doğum sürecinde bel bölgesine yerleştirilen ince kateter aracılığıyla bölgesel uyuşturucu verilerek ağrının kontrol altına alınmasını sağlayan yöntem.
Ne için yapılır
- Vajinal doğum sırasında doğum ağrısının kontrol edilmesi
- Uzun süren veya zorlu doğum eylemi (travay)
- Gerekirse sezaryene geçişte mevcut kateterin anestezi için kullanılması
- Doğum ağrısının dayanılmaz olduğu durumlarda anne tercihiyle uygulama
- Belirli yüksek riskli gebeliklerde kontrollü ağrı yönetimi
- Preeklampsi gibi tansiyon dalgalanmasının azaltılması istenen durumlar
Hazırlık
- Doğum eylemi (kasılmalar) düzenli hâle geldikten sonra anestezi uzmanı değerlendirme yapar
- Damar yolu açılır ve sıvı tedavisi başlanır
- Anne, doğum yatağında oturur veya yan yatar pozisyonda hazırlanır
- Tansiyon, nabız, oksijen düzeyi ve bebek kalp atımı sürekli izlenir
- Pıhtılaşma değerleri ve enfeksiyon riski daha önce kontrol edilmelidir
İşlem nasıl yapılır
- Bel bölgesi (genellikle L3-L4 omurga aralığı) sterilize edilip steril örtü ile kapatılır
- Cilde lokal uyuşturucu yapılır ve ardından özel epidural iğne ile bölgeye girilir
- Epidural boşluğa ince bir kateter yerleştirilir, iğne çıkarılır
- Test dozu uygulanır; etki ve olası yan etki kontrol edilir
- Ağrı kontrolü için düşük dozda lokal anestetik (gerekirse opioid eklemeli) sürekli verilir
- Anne kontrol altında doğum eylemine devam eder; kateter doğum sonuna kadar kalır
İşlem sonrası
- Doğum boyunca tansiyon ve bebek kalp atışı yakın izlenir
- Doğum sonrası kateter kolayca çekilir, ağrı yönetimi gerekirse oral ilaçlarla sürdürülür
- İlk saatlerde bacaklarda hafif uyuşukluk olabilir; tam güç dönmeden ayağa kalkılmaz
- Doğum sonrası bel bölgesinde geçici hassasiyet olabilir
- İdrar yapmada zorluk olursa kısa süreli sonda gerekebilir
Riskler
- Tansiyon düşüklüğü (en sık yan etki, sıvı ve gerekirse ilaçla yönetilir)
- Postdural ponksiyon baş ağrısı (dura zarının yanlışlıkla geçilmesinde, %1 civarı)
- Geçici idrar tutamama veya bacaklarda uyuşukluk
- Enfeksiyon veya kanama (çok nadir)
- Ağrı kontrolünün yetersiz olması ve kateterin yeniden konumlandırılması
Sıkça Sorulanlar
Epidural anestezi bebeğe zarar verir mi?
Plasentaya geçen ilaç miktarı çok düşüktür; bebek üzerinde belirgin olumsuz etki gösterilmemiştir.
Doğum ağrısını tamamen geçirir mi?
Çoğu kadında ağrıyı belirgin biçimde azaltır; bazılarında etki yer yer eksik kalabilir ve doz ayarlanır.
Doğumdan sonra bel ağrısı olur mu?
İğne yerinde geçici hassasiyet olabilir; uzun vadeli kronik bel ağrısı ile epidural arasında nedensel bağ gösterilmemiştir.
Bacaklarımı kullanamayacak mıyım?
Modern düşük doz epidural ile bacaklarda ağırlık hissi olabilir, ancak hareket ve ıkınma çoğunlukla mümkündür.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Spinal anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Spinal anestezi — bel bölgesinden uygulanan ve vücudun alt yarısını uyuşturan bölgesel anestezi yöntemi.
Epidural anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Epidural anestezi — bel bölgesindeki epidural boşluğa kateter yerleştirilerek uzun süreli ağrı kontrolü sağlanan yöntem.
Rejyonel anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Rejyonel anestezi — sinir bloğu ile vücudun belirli bölgesinin uyuşturulması.
Genel anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Genel anestezi — cerrahi işlemler için bilinç ve ağrı duyusunun tamamen ortadan kaldırıldığı anestezi yöntemi.
Sedasyon
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Bilinçli sedasyon — bilinç kapatılmadan rahatlatıcı ve ağrı kesici ilaçlarla uygulanan anestezi yöntemi.
Lokal anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Lokal anestezi — sadece işlem yapılacak küçük bir cilt bölgesinin uyuşturulduğu yüzeysel anestezi yöntemi.
Hasta kontrollü analjezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Hasta kontrollü analjezi (PCA) — ağrı kesici dozunu hastanın kendi belirlediği güvenli sistem.
Anestezi öncesi değerlendirme
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anestezi öncesi değerlendirme — ameliyat öncesi anestezi risk analizi ve planlama.