Cerrahi veya biyopsi ile alınan doku örneklerinin formalinde fikse edildikten sonra parafine gömülerek kesilip H&E ve özel boyalarla mikroskop altında değerlendirildiği patolojik tanı yöntemidir.
Ne için yapılır
- Tümör (iyi/kötü huylu) ayrımı ve kesin tanı için
- Cerrahi rezeksiyon materyallerinde sınır (cerrahi marj) değerlendirmesi
- İnflamatuar hastalıkların (Crohn, çölyak, gastrit) histolojik tipi belirlenmesi
- Otoimmün hastalıklarda doku düzeyinde inceleme
- Transplantasyon biyopsilerinde rejeksiyon değerlendirmesi
- Lenfoma, sarkom gibi nadir tümörlerin alt tipinin belirlenmesi
- Tedavi yanıtının (özellikle onkolojik) doku düzeyinde gösterilmesi
Hazırlık
- Biyopsi veya cerrahi işlem öncesi klinisyen tarafından doku örneği alınması
- Doku örneğinin ameliyathanede %10 nötral tamponlu formaline konulması
- Hasta bilgileri ve klinik ön tanının patoloji laboratuvarına eksiksiz iletilmesi
- Önceki patoloji raporları ve görüntüleme bulgularının paylaşılması
İşlem nasıl yapılır
- Doku örneği 24-48 saat boyunca formalin solüsyonunda fikse edilir
- Patolog tarafından makroskopik inceleme yapılır, ölçüm ve örnekleme gerçekleştirilir
- Örnekler doku işleme cihazında dehidrate edilip parafine gömülür (parafin bloğu)
- Mikrotom ile 3-5 mikron kalınlığında kesitler alınır ve lama yerleştirilir
- Hematoksilen-Eozin (H&E) ile rutin boyama, gerektiğinde özel histokimyasal boyalar uygulanır
- Patolog mikroskop altında değerlendirir, dijital görüntüleme ile arşivlenir ve rapor düzenlenir
İşlem sonrası
- Patolojik raporun ortalama 3-7 iş günü içinde tamamlanması
- Sonucun klinisyen tarafından hastaya açıklanması ve tedavi planına entegre edilmesi
- Gerektiğinde ek kesit, özel boya veya immünohistokimya istemi için bloğun saklanması
- Patoloji bloklarının yasal süre boyunca arşivlenmesi (genellikle 20 yıl)
- Konsültasyon gereken vakalarda preparatların ikinci patolog görüşüne yönlendirilmesi
Riskler
- Yeterli doku alınamaması veya örneğin reprezentatif olmaması (yenileme gerekebilir)
- Fiksasyon hataları (eksik fiksasyon, ezilme artefaktı) nedeniyle tanı güçlüğü
- Atipik veya borderline lezyonlarda yorum farklılıkları (ikinci görüş gerekebilir)
- Nadir vakalarda blok/preparat karışması riski (laboratuvar takip protokolleri ile minimize edilir)
Sıkça Sorulanlar
Patoloji sonucu kaç günde çıkar?
Rutin biyopsi sonuçları genellikle 3-7 iş günü içinde tamamlanır. İmmünohistokimya veya özel boya gerektiren vakalarda süre uzayabilir.
Patolojik inceleme ne kadar güvenilirdir?
Histopatoloji birçok hastalıkta altın standart tanı yöntemidir. Tartışmalı vakalarda ikinci patolog görüşü veya ek incelemeler ile tanı doğrulanır.
Doku örneğim saklanıyor mu?
Parafin blokları ve preparatlar yasal düzenlemeler çerçevesinde uzun yıllar arşivlenir. Gelecekte ihtiyaç halinde ek inceleme yapılabilir.
Sonuç beklenenden farklı çıkarsa ne yapılır?
Klinik bulgularla uyumsuz sonuçlarda klinisyen ile patolog birlikte değerlendirme yapar; gerekirse ek örnek alınması veya konsültasyon istenmesi önerilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
İmmünohistokimya
Tıbbi Biyokimya (Patoloji)
İmmünohistokimya (IHC) — antikor tabanlı boyama ile tümör tipi ve hedef belirteçlerin değerlendirilmesi.
Tiroid fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Tiroid fonksiyon testleri — TSH, sT3 ve sT4 ölçümü ile tiroid bezi hastalıklarının tanı ve takibi.
Sitolojik inceleme
Tıbbi Biyokimya (Patoloji)
Sitolojik inceleme — hücre düzeyinde mikroskobik değerlendirme ile tarama ve tanı yöntemi.
CA 15-3
Tıbbi Biyokimya
CA 15-3 — meme kanseri tanı ve takibinde kullanılan tümör belirteci kan testi.
CEA
Tıbbi Biyokimya
CEA — kolorektal ve akciğer kanserlerinde tedavi izlemi için kullanılan tümör belirteci.
Frozen biyopsi
Tıbbi Biyokimya (Patoloji)
Frozen biyopsi (intraoperatif konsültasyon) — ameliyat sırasında 10-20 dakika içinde patolojik tanı.
İnce iğne aspirasyon biyopsisi
Tıbbi Biyokimya (Patoloji)
İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) — yüzeyel kitlelerden hücre örneği alarak hızlı tanı.
Karaciğer fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
ALT, AST, ALP, GGT ve bilirubin ile karaciğer hücre hasarı ve safra yollarını değerlendiren tahliller.