İnsülin direnci tanısı almış bireylere yönelik düşük glisemik yüklü, lif zengini beslenme planı ile metabolik parametreleri iyileştirmeyi hedefleyen tıbbi beslenme tedavisi.
Ne için yapılır
- Laboratuvar testlerinde yüksek HOMA-IR (insülin direnci göstergesi) saptanan bireyler
- Prediyabet veya bozulmuş açlık glikozu (sınırda yüksek kan şekeri)
- Polikistik over sendromu (PCOS) ile ilişkili insülin direnci
- Metabolik sendrom (bel çevresi, kan basıncı, lipid bozuklukları)
- Karaciğer yağlanması (hepatosteatoz) eşlik eden insülin direnci
- Ailede tip 2 diyabet öyküsü olan ve kilo yönetimi gereken bireyler
Hazırlık
- Açlık kan şekeri, açlık insülin, HbA1c, lipid paneli ve karaciğer fonksiyon testlerinin güncel sonuçları
- Kullanılan ilaçların (metformin, oral antidiyabetik, hormonal tedavi) listesi
- Son 3 günün beslenme günlüğü (mümkünse fotoğraflı kayıt)
- Fiziksel aktivite alışkanlıkları ve uyku düzeni notları
İşlem nasıl yapılır
- Diyetisyen, antropometrik ölçümler (boy, kilo, bel çevresi, vücut yağ oranı) ile değerlendirme yapar
- HOMA-IR ve diğer laboratuvar verileri analiz edilir, metabolik profil çıkarılır
- Düşük glisemik yüklü, kompleks karbonhidrat ve lif (25-30 g/gün) ağırlıklı bireysel plan hazırlanır
- Öğün zamanlaması, porsiyon kontrolü ve karbonhidrat dağılımı (3 ana + 2-3 ara öğün) düzenlenir
- Davranışsal beslenme stratejileri (farkındalıkla yeme, açlık-tokluk algısı) öğretilir
- Hasta yazılı beslenme planı, alışveriş listesi ve örnek menü ile bilgilendirilir
İşlem sonrası
- İlk 4 hafta: 2 haftada bir kontrol, antropometri ve diyet uyumu değerlendirmesi
- 8-12 haftada laboratuvar takibi (HOMA-IR, HbA1c, lipid)
- Plan, hastanın metabolik yanıtına ve yaşam tarzına göre revize edilir
- Endokrinoloji veya iç hastalıkları hekimi ile multidisipliner iletişim sürdürülür
Riskler
- Hipoglisemi (düşük kan şekeri) — özellikle insülin/sulfonilüre kullananlarda; ilaç dozu hekimle ayarlanmalıdır
- Aşırı kalori kısıtlaması durumunda halsizlik, baş ağrısı veya sinirlilik
- Eşlik eden böbrek/karaciğer hastalığı varsa protein/sodyum kısıtlamasının atlanması riski
- Kısa süreli yanıt değişkenliği — bireysel metabolik farklılıklar nedeniyle
Sıkça Sorulanlar
İnsülin direncinde karbonhidrat tamamen kesilmeli mi?
Hayır. Karbonhidratın tamamen kesilmesi önerilmez; tam tahıl, baklagil ve sebze gibi düşük glisemik yüklü kaynakların tercih edilmesi ve porsiyonların dengeli dağıtılması esastır.
Sonuçları ne zaman görürüm?
Bireysel metabolizmaya bağlı olarak 8-12 haftada HOMA-IR ve antropometrik ölçümlerde anlamlı iyileşme görülebilir; kalıcı sonuç için yaşam tarzı değişikliği uzun vadelidir.
Sadece beslenme yeterli mi, egzersiz şart mı?
Beslenmeyle birlikte düzenli aerobik ve direnç egzersizi insülin duyarlılığını belirgin biçimde artırır; kombine yaklaşım önerilir.
Diyetisyen takibinin sıklığı nedir?
Başlangıçta 2 haftada bir, stabil dönemde ayda bir kontrol önerilir; süreç bireyin metabolik yanıtına göre planlanır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Polikistik Over Sendromun Beslenme Tedavisi
Beslenme ve Diyetetik
PCOS'da insülin direncini azaltmaya yönelik bireyselleştirilmiş tıbbi beslenme tedavisi.
Çocukluk Çağı Obezite Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Çocukluk Çağı Obezitesi Diyet Danışmanlığı — aile odaklı yaşam tarzı ve beslenme planı ile sağlıklı büyüme.
GLP-1 Reseptör Agonisti Kullanımında Beslenme Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
GLP-1 Reseptör Agonisti Kullanımında Beslenme Danışmanlığı — Yan Etki Yönetimi ve Yeterli Beslenme
Longevity Beslenme Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Kanıt temelli yaklaşımlarla sağlıklı yaşlanmayı destekleyen beslenme danışmanlığı.
Bariatrik Cerrahi Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Bariatrik Cerrahi Diyet Danışmanlığı — obezite ameliyatı öncesi ve sonrası aşamalı beslenme planı.
Gestasyonel Diyabette Beslenme Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Gestasyonel Diyabette Beslenme — gebelik şekerinde hedef glukoz değerlerine ulaşan kişiselleştirilmiş plan.
Lipodemde Beslenme Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Lipödem Beslenme Danışmanlığı — anti-inflamatuvar RAD diyet temelli destekleyici beslenme programı.
Beslenme danışmanlığı ve diyet programı
Beslenme ve Diyetetik
Beslenme danışmanlığı ve diyet programı — bireye özel beslenme değerlendirmesi ve plan.