Pankreasın salgıladığı insülin hormonunun kandaki düzeyini ölçer. Glukoz ile birlikte HOMA-IR hesaplanarak insülin direnci değerlendirilir.
Ne için yapılır
- İnsülin direnci ve metabolik sendrom değerlendirmesi
- Tip 2 diyabet öncesi (prediyabet) tarama
- Polikistik over sendromu (PKOS) değerlendirmesinde
- Açıklanamayan kilo alımı veya kilo verememe
- Hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü) atak nedeninin araştırılması
- Çocuklarda obezite değerlendirmesi
- Karaciğer yağlanması (hepatosteatoz) izleminde
Hazırlık
- 8-12 saat açlık gereklidir
- Test öncesi su dışında bir şey içilmemesi önerilir
- Test sabahında ağır egzersizden kaçınılmalıdır
- Kullanılan diyabet ilaçları hekime bildirilmelidir
- Test eş zamanlı açlık glukoz ölçümü ile yapılır
İşlem nasıl yapılır
- Sabah aç karnına koldan venöz kan örneği alınır
- Aynı anda glukoz ve insülin için kan alınır
- Laboratuvarda immünolojik yöntemle insülin ölçülür
- HOMA-IR formülü ile insülin direnci hesaplanır: (Açlık glukozu × Açlık insülini) / 405
- Gerekirse oral glukoz tolerans testi (OGTT) ile birlikte değerlendirilir
İşlem sonrası
- Açlık insülin düzeyi yaş, cinsiyet ve laboratuvara göre değişir; tipik referans 2-25 mIU/L
- HOMA-IR > 2.5 genellikle insülin direnci lehine değerlendirilir
- Sonuç açlık glukoz, HbA1c ve klinik bulgular ile birlikte yorumlanır
- Yaşam tarzı önerileri (beslenme, egzersiz, kilo kontrolü) öncelikli yaklaşımdır
- Gerekirse insülin direncine yönelik ilaç tedavisi düşünülebilir
Riskler
- Kan alımı sonrası bölgesel morluk veya geçici ağrı
- Çok nadir vazovagal reaksiyon
- Açlık süresi yetersizse yanıltıcı yüksek sonuç
- Stres, akut hastalık ve bazı ilaçlar sonucu etkileyebilir
Sıkça Sorulanlar
İnsülin direnci ne demektir?
Vücut hücrelerinin insüline karşı duyarlılığının azalması; pankreasın daha fazla insülin üretmesine ve zamanla diyabet gelişmesine yol açabilir.
HOMA-IR neyi gösterir?
Açlık glukoz ve insülin düzeylerinden hesaplanan basit bir formüldür; insülin direnci varlığı ve şiddeti hakkında fikir verir.
Test için aç kalmam şart mı?
Evet; en az 8-12 saat açlık gereklidir, aksi halde sonuç yüksek çıkar ve doğru değerlendirilemez.
İnsülin direnci tedavi edilebilir mi?
Beslenme düzenlemesi, kilo kontrolü ve düzenli egzersiz ile büyük ölçüde iyileştirilebilir; gerektiğinde ilaç tedavisi eklenebilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
HbA1c
Tıbbi Biyokimya
HbA1c — son 2-3 ayın ortalama kan şekerini gösteren glikolize hemoglobin testi.
Polikistik Over Sendromun Beslenme Tedavisi
Beslenme ve Diyetetik
PCOS'da insülin direncini azaltmaya yönelik bireyselleştirilmiş tıbbi beslenme tedavisi.
Obezite tedavisi
Dahili Poliklinik (Endokrin)
Obezite tedavisi — yaşam tarzı, ilaç ve cerrahi seçeneklerle endokrinolojik yaklaşım.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.
Prolaktin düzeyi
Tıbbi Biyokimya
Prolaktin hormon ölçümü — süt salgılama, adet düzensizliği ve hipofiz değerlendirmesi.
Ürik asit
Tıbbi Biyokimya
Ürik asit testi — gut hastalığı ve böbrek taşı riski değerlendirmesinde kullanılan kan tetkiki.
Bariatrik Cerrahi Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Bariatrik Cerrahi Diyet Danışmanlığı — obezite ameliyatı öncesi ve sonrası aşamalı beslenme planı.