Kişinin yıkanma, giyinme, yemek hazırlama gibi günlük yaşam aktivitelerinde (ADL) bağımsızlığını artırmak için anlamlı uğraşılar üzerinden planlanan tedavi programı.
Ne için yapılır
- İnme ve nörolojik hastalıklar sonrası günlük yaşam becerilerinin yeniden kazanılması
- El, bilek, omuz yaralanmaları sonrası ince motor beceri eğitimi
- Romatoid artrit gibi eklem hastalıklarında eklem koruma teknikleri
- Yaşlılık, demans ve bilişsel gerileme durumlarında bağımsızlığın desteklenmesi
- Çocuklarda gelişimsel bozukluklar ve duyu bütünleme sorunları
- İş kazası veya travma sonrası mesleğe geri dönüş süreci
- Tekerlekli sandalye, ortez kullanımı gerektiren durumlarda eğitim
Hazırlık
- Günlük rutin, çalışma ortamı ve evdeki güçlükler hakkında bilgi getirilir
- Kullanılan yardımcı cihaz, ortez veya el ateli yanınızda olmalı
- Önceki rehabilitasyon ve fizyoterapi raporlarının paylaşılması
- Hedef belirlemede aile ya da bakım verenlerden destek alınması
İşlem nasıl yapılır
- Detaylı değerlendirme ve Barthel indeksi gibi ölçeklerle bağımsızlık düzeyi belirlenir
- Kişinin önemli bulduğu hedefler (yemek pişirmek, giyinmek vb.) ile program oluşturulur
- İnce motor ve kavrama becerileri için yapılandırılmış egzersizler verilir
- Yardımcı cihaz seçimi, kullanım eğitimi ve ev uyarlamaları planlanır
- Eklem koruma, enerji koruma ve güvenli transfer teknikleri öğretilir
- Bilişsel ve duyusal görevler aracılığıyla planlama, dikkat ve hafıza desteklenir
İşlem sonrası
- Genellikle haftada 2-3 seansla 6-12 haftalık programlar uygulanır
- Ev ve iş ortamı ziyaretleriyle pratik uyarlamalar yapılabilir
- Aile ve bakım verenlere yönelik eğitim ve danışmanlık sürdürülür
- Hedefler ulaşıldıkça yeni aktiviteler eklenir veya program azaltılır
- Düzenli aralıklarla bağımsızlık düzeyi yeniden değerlendirilir
Riskler
- Aşırı yüklenmeye bağlı eklem ağrısı veya yorgunluk
- Yardımcı cihaz kullanımı sırasında düşme veya travma riski
- Hedeflerin tam karşılanamadığı durumlarda hayal kırıklığı
- Bilişsel zorluk içeren görevlerde geçici stres veya kaygı
- Yanlış teknik kullanımında mevcut sakatlığın tekrarlama olasılığı
Sıkça Sorulanlar
İş ve uğraşı terapisi fizik tedaviden farklı mı?
Fizik tedavi daha çok kas, eklem ve hareket sorunlarına odaklanırken iş-uğraşı terapisi günlük yaşam ve mesleğe yönelik anlamlı aktiviteler üzerinden çalışır. İki yaklaşım birbirini tamamlar.
Çocuklarda da uygulanır mı?
Evet. Özellikle gelişimsel gecikme, otizm spektrum bozukluğu ve duyu bütünleme problemlerinde oyun ve görev temelli terapiler uygulanır.
Evime özel düzenlemeler önerilir mi?
İhtiyaç durumunda banyo, mutfak, eşik ve aydınlatma gibi alanlarda güvenli ve bağımsız kullanımı destekleyen düzenleme önerileri verilir.
Sigortam bu tedaviyi karşılar mı?
Kapsam ve seans sayısı, sigortanın türüne ve tıbbi gerekliliğe göre değişir. Sosyal Güvenlik Kurumu ve özel sağlık sigortaları için ayrıca bilgi alınması önerilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Nörolojik rehabilitasyon
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Nörolojik rehabilitasyon — inme ve sinir sistemi hastalıklarında fonksiyonun yeniden kazanılması.
Sıcak uygulama
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Hotpack ve parafin gibi yüzeyel ısıtıcılarla kas gevşemesi ve dolaşım desteği.
Parafin
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Parafin tedavisi — el ve ayak eklemleri için derin ısıtma uygulaması.
Robotik rehabilitasyon
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Robotik rehabilitasyon — nörolojik ve ortopedik hastalarda yapay zeka destekli egzersiz tedavisi.
Manuel terapi
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Manuel terapi — fizyoterapistin elleriyle uyguladığı kas-iskelet sistemi tedavisi.
Elektroterapi
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Elektroterapi — TENS ve interferansiyel akım ile kas-iskelet ağrılarında tedavi.
Ultrason tedavisi
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Ses dalgalarıyla derin doku ısıtması sağlayan terapötik ultrason uygulaması.
Lazer tedavisi
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Düşük yoğunluklu lazerle (LLLT) ağrı kontrolü ve doku iyileşmesinin desteklenmesi.