Kulak arkasındaki mastoid kemiğin hastalıklı hücrelerinin (kronik enfeksiyon, kolesteatom) mikroskop altında temizlendiği, gerektiğinde kulak zarı ve kemikçik onarımının da yapıldığı cerrahi işlem.
Ne için yapılır
- Kolesteatom (orta kulak ve mastoidde anormal cilt epiteli birikimi) — kemik yıkımı yapan
- Tıbbi tedaviye yanıt vermeyen kronik süpüratif otitis media (kronik kulak akıntısı, kalıcı zar deliği)
- Kronik mastoidit ve mastoid abse
- Orta kulak ve mastoidin iyi huylu tümörleri
- İletim tipi işitme kaybı yapan kemikçik zincir hasarı (rekonstrüksiyon ile birlikte)
- Kafa içi komplikasyonlar (menenjit, beyin absesi, lateral sinüs trombozu) gelişme riski olan kulak hastalıkları
- Koklear implant veya petröz kemik patolojilerine cerrahi yaklaşım için yol oluşturma
Hazırlık
- Detaylı KBB muayenesi, mikroskobik kulak değerlendirmesi ve odyometri
- Temporal kemik yüksek çözünürlüklü BT ile kolesteatom yaygınlığı ve anatomi haritalanır
- Aktif kulak enfeksiyonu varsa antibiyotik damla ile mümkünse soğutulur
- İşlemden 6-8 saat önce yememe ve içmeme
- Kan sulandırıcı kullanımı, alerji öyküsü ve kronik hastalıklar değerlendirilir
İşlem nasıl yapılır
- Hastaya genel anestezi uygulanır
- Kulak arkası veya kulak içi yoldan giriş yapılır
- Mikroskop altında mastoid kemikteki hastalıklı hücreler özel mikrocerrahi tur ile temizlenir
- Kanal duvarı korunan (intact canal wall) mastoidektomi: Kulak yolu arka duvarı korunur; daha kuru ve doğal kulağa yakın anatomi sağlanır, ancak kolesteatom nüksü riski daha yüksek olabilir
- Kanal duvarı koparılan (canal wall down) mastoidektomi: Kulak yolu arka duvarı kaldırılır ve geniş bir kavite oluşturulur; nüks daha düşüktür ancak düzenli kulak temizliği gerekir
- Gerekirse kulak zarı (timpanoplasti) ve kemikçik zincir (osikuloplasti) onarımı eş zamanlı yapılır; cilt katmanlı dikişlerle kapatılır
İşlem sonrası
- 1-2 gün hastanede kalış sonrası taburculuk
- Pansuman birkaç gün içinde değiştirilir; dikişler yaklaşık 7-10 günde alınır
- İlk hafta ağır efor, sümkürme, dalış ve havayolu yolculuğundan kaçınılır
- Kulak içi tampon 2-3 hafta içinde çıkarılır
- Düzenli KBB kontrolleri: ilk ay sık, sonra 3-6 ayda bir; kanal duvarı koparılan olgularda yıllar boyunca kavite bakımı sürer
- Kolesteatomda nüks riski nedeniyle uzun süreli takip; gerekirse 9-12 ay sonra ikinci basamak (second look) cerrahi
Riskler
- İşitme kaybının değişen oranlarda devam etmesi veya artması
- Yüz felci (fasiyal sinir hasarı) — mikroskobik teknikle nadir
- Tat bozukluğu (chorda tympani sinir etkilenmesi) — genellikle geçici
- Baş dönmesi (vertigo) — iç kulak etkilenmesinde
- Kolesteatomun nüks etmesi ve yeniden cerrahi gereksinimi
- Kanal duvarı koparılan olgularda hayat boyu düzenli kavite temizliği gerekliliği
- Çok nadir kafa içi komplikasyonlar (BOS sızıntısı, menenjit)
Sıkça Sorulanlar
Kanal duvarı korunan mı koparılan mastoidektomi mi tercih edilir?
Karar; kolesteatomun yaygınlığı, hastanın yaşı, anatomik özellikleri ve takip uyumu gibi pek çok etkene bağlıdır. Kanal duvarı korunan teknik daha doğal kulak yapısı sağlarken nüks oranı yüksek olabilir; kanal duvarı koparılan teknik nüks açısından güvenli bir kavite oluşturur ancak ömür boyu kavite bakımı gerektirir. Cerrah, hastayla konuşarak en uygun yöntemi seçer.
Ameliyattan sonra işitmem nasıl olacak?
Ameliyatın temel amacı hastalığı temizleyerek kulağı güvenli hale getirmektir. Aynı seansta veya ikinci seansta kemikçik onarımı (osikuloplasti) yapılabilir; bu durumda işitme bir miktar düzelebilir. Bazı olgularda işitme aletleri veya kemiğe yerleşen işitme cihazları gündeme gelir.
İyileşme süresi ne kadar sürer?
Cilt iyileşmesi 2-3 haftada büyük ölçüde tamamlanır. Kulak içi iyileşme 2-3 ay sürer. Kanal duvarı koparılan olgularda kavitenin tam olgunlaşması 6-12 ayı bulabilir; bu süreçte düzenli temizlik kontrolleri önemlidir.
Kolesteatom tekrarlar mı?
Kolesteatom tekrarlama eğilimi olan bir hastalıktır. Kanal duvarı korunan teknikte nüks oranı daha yüksek olduğundan ortalama 9-12 ay sonra planlı 'second look' cerrahisi düşünülebilir. Düzenli KBB kontrolleri ve görüntüleme nüks erken yakalanmasına yardımcı olur.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Timpanoplasti
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Timpanoplasti (kulak zarı tamiri) — perforasyonu kapatarak işitme ve orta kulak korumasının yeniden sağlanması.
Timpanometri
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Timpanometri (orta kulak basınç testi) — kulak zarı hareketi ve orta kulak işlevinin objektif değerlendirmesi.
Otoskop
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Otoskop muayenesi — dış kulak yolunun ve kulak zarının ışıklı büyüteçle değerlendirildiği temel KBB tetkiki.
Odyometri
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Odyometri (işitme testi) — işitmenin türü ve derecesinin objektif olarak değerlendirilmesi.
Ventilasyon tüpü
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Ventilasyon tüpü (parasentez) — orta kulak sıvısının boşaltılması ve havalanmasının sağlanması için kulak zarına minik tüp yerleştirilmesi.
EPLEY Manevrası
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Epley manevrası — iyi huylu pozisyonel baş dönmesinde (BPPV) iç kulak kristallerinin yeniden konumlandırılması.
Serumen Kulak Temizliği
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Serumen temizliği — kulak kanalını tıkayan kulak kirinin damla, lavaj veya küret yöntemiyle güvenli şekilde uzaklaştırılması.
Adenoidektomi
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Adenoidektomi (geniz eti ameliyatı) — büyümüş adenoid dokusunun çıkarılması ile burun solunumu ve orta kulak rahatlığı.