Karın bölgesindeki organların (karaciğer, safra kesesi, pankreas, dalak, böbrekler) ses dalgaları ile değerlendirildiği, ağrısız ve radyasyonsuz görüntüleme yöntemi.
Ne için yapılır
- Karın ağrısı, hazımsızlık, sağ üst kadran şişkinliği gibi şikayetlerin değerlendirilmesi
- Safra kesesinde taş, çamur ve iltihap (kolesistit) şüphesi
- Karaciğer yağlanması, hepatit, siroz veya karaciğer kitlelerinin tespiti ve takibi
- Böbrek taşı, hidronefroz (idrar yolu genişlemesi), böbrek kitleleri
- Pankreas ve dalak büyüklüklerinin, kitle veya kist gibi yapısal değişikliklerin değerlendirilmesi
- Karın içi sıvı (asit) ve karın bölgesinde lenf düğümü değerlendirmesi
- Karın aort anevrizması taraması ve büyük damar değerlendirmesi
Hazırlık
- İnceleme öncesi 6-8 saat aç ve susuz kalmak gerekir; aç olmayan inceleme görüntü kalitesini düşürür
- Sürekli kullanılan ilaçlar bir yudum su ile alınabilir; insülin/şeker ilacı kullanan hastalar hekimi ile planlamalıdır
- Çekim sırasında karnın açıkta kalabileceği rahat kıyafetler tercih edilmelidir
- Bağırsak gazını azaltmak için inceleme öncesi sigara içilmemesi ve sakız çiğnenmemesi önerilir
- Önceki ultrason, BT veya MR raporları getirilirse karşılaştırma kolaylaşır
İşlem nasıl yapılır
- Hasta sırt üstü muayene masasına yatar; gerektiğinde sağ ya da sol yan pozisyon istenebilir
- Karın bölgesine ses iletimini sağlayan jel sürülür
- Prob, karın üzerinde organlara göre farklı yönlerde gezdirilir; gerçek zamanlı görüntüler ekrana yansır
- Bazı kesitler sırasında derin nefes alıp tutma istenebilir; bu organların daha iyi görüntülenmesini sağlar
- Doppler değerlendirme yapılırsa karaciğer ve böbrek damarlarının kan akımı incelenir
- Genellikle 15-25 dakika içinde işlem tamamlanır ve jel silinir
İşlem sonrası
- İşlem sonrası özel bir kısıtlama yoktur; hemen yiyip içilebilir, normal aktivitelere dönülür
- Sonuçlar çoğu zaman aynı gün ya da 1-2 iş günü içinde hazırlanır
- Saptanan bulgulara göre kan tahlili, ileri görüntüleme veya endoskopi gibi tetkikler planlanabilir
- Safra taşı, böbrek kisti gibi takip edilen lezyonlar için belirli aralıklarla kontrol önerilebilir
- Yeni veya kötüleşen şikayetlerde randevu beklemeden başvurulması önerilir
Riskler
- Abdominal ultrasonografi iyonlaştırıcı radyasyon içermez ve bilinen önemli yan etkisi yoktur
- Hamilelikte de güvenle uygulanabilir
- Bağırsak gazı, obezite veya yakın zamanda yenmiş yemek görüntü kalitesini sınırlandırabilir
- Çok derin yerleşimli yapılarda ve obez hastalarda görüntü çözünürlüğü düşebilir
- Bulguların yorumlanması cihaz kalitesi ve uygulayıcının deneyimine bağlı olabilir
Sıkça Sorulanlar
Aç gelmem şart mı?
Evet, en az 6-8 saat aç ve susuz olmanız önerilir. Yemek sonrası safra kesesi büzüşür ve bağırsak gazı artar; bu durum karaciğer, safra kesesi ve pankreasın değerlendirilmesini güçleştirir.
Karın ultrasonu kanseri tespit eder mi?
Karın ultrasonu birçok organda kitle ve kist gibi yapısal değişiklikleri saptayabilir, fakat kesin tanı için çoğu zaman kan tahlili, BT/MR ve gerektiğinde biyopsi gibi ileri tetkikler gerekir.
Hamilelikte abdominal ultrason yapılır mı?
Evet. Ultrasonografi radyasyon içermediği için hamilelikte güvenle uygulanır; gerek anne karın organlarının gerekse bebeğin değerlendirilmesinde tercih edilen yöntemdir.
Bağırsak gazım çok, görüntü alınabilir mi?
Yoğun bağırsak gazı bazı bölgelerin değerlendirilmesini güçleştirebilir. Sigara içmeme, sakız çiğnememe ve uygun açlık süresi gibi önerilere uyulması görüntü kalitesini artırır; gerekirse ileri inceleme planlanır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Ultrasonografi - genel
Görüntüleme Hizmetleri
Ultrasonografi — yüksek frekanslı ses dalgaları ile yumuşak dokuların radyasyonsuz görüntülenmesi.
Batın BT
Görüntüleme Hizmetleri
Batın BT — karın ağrısı, akut karın, kanser evrelemesi ve organ değerlendirmesinde ileri görüntüleme.
Bilgisayarlı tomografi
Görüntüleme Hizmetleri
Bilgisayarlı tomografi (BT) — X-ışını ile vücudun ince kesitli, hızlı ve ayrıntılı görüntülenmesi.
Kolesistektomi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Kolesistektomi — safra kesesinin çıkarıldığı laparoskopik veya açık cerrahi işlem.
Direkt grafi
Görüntüleme Hizmetleri
Direkt grafi (röntgen / X-Ray) — kemik ve organların düşük dozda röntgen görüntülemesi.
Manyetik rezonans görüntüleme
Görüntüleme Hizmetleri
Manyetik rezonans görüntüleme (MR) — güçlü manyetik alan ve radyo dalgaları ile yumuşak doku ayrıntılı görüntülemesi.
Mamografi
Görüntüleme Hizmetleri
Mamografi — düşük doz X-ışını ile meme dokusunun ayrıntılı değerlendirilmesi ve kanser taraması.
Doppler ultrasonografi
Görüntüleme Hizmetleri
Doppler ultrasonografi — damar içindeki kan akımını renk ve spektral analizle gerçek zamanlı değerlendiren görüntüleme.