Kronik hepatit B ve C enfeksiyonlarında karaciğer fonksiyonlarının izlenmesi, viral yükün ölçülmesi ve antiviral tedavinin uygulandığı yapılandırılmış bakım süreci.
Ne için yapılır
- Kronik hepatit B (HBsAg pozitifliği) saptanan hastalar
- Kronik hepatit C (HCV RNA pozitifliği) saptanan hastalar
- Karaciğer enzimlerinde (ALT/AST) sürekli yükseklik
- Karaciğer biyopsisi veya elastografi ile ileri fibrozis saptanan hastalar
- Hepatit virüsüne bağlı siroz veya karaciğer kanseri riski taşıyan bireyler
- Hepatit B taşıyıcısı annelerden doğan bebeklerde takip
- İmmünsupresif tedavi alacak hastalarda reaktivasyon riski değerlendirmesi
Hazırlık
- İlk değerlendirmede tam kan, karaciğer fonksiyon testleri ve viral yük (HBV-DNA / HCV-RNA) ölçümü yapılır
- Karaciğer ultrasonu ve elastografi (Fibroscan) ile fibrozis düzeyi değerlendirilir
- Hepatit C tedavisi öncesi viral genotipleme yapılır
- Tedaviye başlamadan önce gebelik durumu ve diğer ilaç kullanımları hekime bildirilir
- Aşı durumu (hepatit A) gözden geçirilir
İşlem nasıl yapılır
- Hepatit B'de uygun olgularda oral antiviral ilaçlar (entekavir, tenofovir) genellikle uzun süreli kullanılır
- Hepatit C'de doğrudan etkili antiviraller (DAA) ile çoğunlukla 8-12 haftalık tedavi uygulanır
- Tedavi süresince düzenli kan tahlilleri ve viral yük takibi yapılır
- Yan etki ve tedavi yanıtı değerlendirmesi periyodik kontroller ile sürdürülür
- Sirozlu hastalarda 6 ayda bir karaciğer ultrasonu ve AFP ile kanser taraması yapılır
İşlem sonrası
- Hepatit C tedavisi sonrası 12. haftada kalıcı viral yanıt (SVR12) için HCV-RNA ölçümü yapılır
- Hepatit B'de viral yük, ALT ve HBeAg/anti-HBe takibi 3-6 ay aralıklarla sürdürülür
- İleri fibrozis veya siroz varlığında ömür boyu takip planlanır
- Aile bireylerinde hepatit B taraması ve aşılama önerilir
- Alkol, karaciğere zararlı ilaç ve obeziteye yönelik yaşam tarzı önerileri verilir
Riskler
- Antiviral ilaçlara bağlı bulantı, yorgunluk veya baş ağrısı
- Hepatit B tedavisinin erken kesilmesinde alevlenme (flare) riski
- Hepatit C tedavisinde nadir ilaç etkileşimleri (özellikle kalp ve kolesterol ilaçları)
- İleri evre karaciğer hastalarında tedaviye yanıtın değişken olması
- Tedavi başarılı olsa dahi sirozlu hastalarda karaciğer kanseri riskinin sürmesi
Sıkça Sorulanlar
Hepatit C tamamen tedavi edilebilir mi?
Doğrudan etkili antiviraller (DAA) ile hepatit C hastalarının büyük çoğunluğunda kalıcı viral yanıt sağlanmaktadır. Ancak ileri sirozda karaciğer takibi gereklidir.
Hepatit B ilaçları ne kadar süre kullanılır?
Hepatit B'de antiviral tedavi genellikle uzun sürelidir; bazı hastalarda yıllarca veya ömür boyu kullanımı gerekebilir. Tedavi süresi hekim tarafından belirlenir.
Hepatit virüsü aile bireylerine bulaşır mı?
Hepatit B kan, cinsel temas ve anne-bebek yolu ile bulaşabilir. Hepatit C başlıca kan yoluyla bulaşır. Aile bireylerine tarama ve uygun olanlara hepatit B aşısı önerilir.
Tedavi sırasında alkol içebilir miyim?
Hayır. Alkol karaciğer hasarını ve viral yükü artırarak tedavi başarısını düşürebilir; tedavi süresince ve sonrasında önerilmez.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Karaciğer biyopsisi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Karaciğer biyopsisi — ultrason eşliğinde ince iğne ile karaciğer doku örneği alınarak tanı konulması.
Karaciğer hastalıkları takibi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Karaciğer hastalıkları takibi — viral hepatit, yağlanma ve siroz için kapsamlı izlem ve tedavi yönetimi.
Karaciğer Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Karaciğer Hastalıkları Diyet Danışmanlığı — Yağlı karaciğer, hepatit ve sirozda kişiye özel beslenme.
ERCP
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
ERCP — safra yolları ve pankreas kanalı hastalıklarının endoskopik tanı ve tedavisi.
Endoskopik bant ligasyonu
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Endoskopik bant ligasyonu — özofagus varislerinde kanamayı durdurmak ve önlemek için elastik bant uygulaması.
Abdominal parasentez
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Abdominal parasentez — karın boşluğunda biriken sıvının (asit) ince bir kateterle boşaltılması işlemi.
Hipertansiyon takibi ve tedavisi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Hipertansiyon takibi ve tedavisi — yüksek tansiyonun tanı, ilaç ve yaşam tarzı yönetimi.
Obezite ve metabolik sendrom yönetimi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Obezite ve metabolik sendrom — kapsamlı tıbbi değerlendirme, takip ve yaşam tarzı yönetimi.