İnsan papilloma virüsünün yüksek riskli tiplerine karşı koruyucu aşı uygulaması. Serviks, vulva, vajina, anüs ve orofarinks kanserlerinin önlenmesinde etkilidir.
Ne için yapılır
- 9-26 yaş arası kız ve erkeklerde rutin koruma (ideal yaş 11-12)
- Cinsel aktiviteye başlamamış adolesanlarda en yüksek koruyuculuk için
- 27-45 yaş arası bireylerde kişiye özel risk değerlendirmesiyle öneri
- İmmunsupresif tedavi alacak hastalarda öncesi koruma
- HPV ile ilişkili patoloji öyküsü olanlarda nüks riskini azaltma
- Erkeklerde anal/orofaringeal kanser ve genital siğil riskini azaltma
Hazırlık
- Aktif ateşli enfeksiyon yoksa aşılama ertelenmez
- Aşı öncesi alerjik öykü (özellikle maya alerjisi) sorgulanır
- Gebelik durumunda aşılama doğum sonrasına ertelenir
- Daha önce başlanmış aşı serisi varsa kayıt getirilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Aşı uygulanmadan önce muayene ve değerlendirme yapılır
- Üst kol (deltoid) bölgesi antiseptikle temizlenir
- Gardasil-9 (9'lu HPV aşısı) kas içine (intramusküler) uygulanır
- 15 yaş altı için 2 doz (0 ve 6-12. ay), 15 yaş ve üzeri için 3 doz (0, 2 ve 6. ay)
- Her uygulama sonrası 15 dakika gözlem altında kalınır
- Doz takvimi karta işlenir ve hatırlatma yapılır
İşlem sonrası
- Aşı sonrası 24-48 saat enjeksiyon yerinde kızarıklık, hassasiyet olabilir
- Bir sonraki doz tarihinde randevu hatırlatması
- Aşılama serviks kanseri taramasının (smear/HPV testi) yerini almaz
- Düzenli jinekolojik muayene ve tarama programına devam edilir
- Yan etki şüphesinde sağlık kuruluşuna bildirim
Riskler
- Enjeksiyon yerinde geçici ağrı, kızarıklık, şişlik (en sık)
- Hafif ateş, baş ağrısı, halsizlik (kendiliğinden 1-2 günde geçer)
- Çok nadir alerjik reaksiyon (anafilaksi)
- Aşı sonrası bayılma (özellikle adolesanlarda; 15 dk gözlem ile önlenir)
- Önceden var olan HPV enfeksiyonunu tedavi etmez
Sıkça Sorulanlar
Aşı kaç doz yapılır?
15 yaşından önce başlananlarda 2 doz (6-12 ay arayla), 15 yaş ve üzeri ile bağışıklığı baskılanmış kişilerde 3 doz (0., 2. ve 6. aylarda) uygulanır.
Cinsel aktif olanlar aşı olabilir mi?
Evet. Bireyin daha önce karşılaşmadığı HPV tiplerine karşı koruma sağlar. Ancak en yüksek koruyuculuk cinsel aktivite öncesinde aşılananlarda görülür.
Erkekler de aşı olmalı mı?
Evet. Erkeklerde de genital siğiller, anal ve orofaringeal kanser riskini azaltır. Toplum bağışıklığı açısından da önerilir.
Aşı olduktan sonra smear gerekli mi?
Evet, gereklidir. Aşı tüm HPV tiplerini kapsamadığı için tarama programları (smear/HPV testi) aşılı kadınlarda da rutin olarak sürdürülür.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Kolposkopi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Kolposkopi — serviks (rahim ağzı), vajen ve vulvanın büyütülmüş incelemesi.
Servikal biyopsi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Servikal biyopsi — anormal smear sonrası serviks kanserinin erken tanısı için doku örneklemesi.
Pap smear testi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Pap smear testi — rahim ağzı kanserinin erken tanısına yönelik tarama testi.
Endometriozis tedavisi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Endometriozis tedavisi — kronik pelvik ağrı ve infertilite için medikal ve cerrahi tedavinin birlikte planlanması.
Pelvik taban rehabilitasyonu
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Pelvik taban rehabilitasyonu — idrar kaçırma ve sarkma için kanıta dayalı kas eğitim programıdır.
Ektopik gebelik tedavisi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Ektopik gebelik tedavisi — rahim dışı yerleşmiş gebelikte medikal (metotreksat) ve cerrahi (salpingostomi/salpingektomi) seçenekler.
Normal doğum
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Normal doğum — vajinal yoldan, uygun gebeliklerde tercih edilen güvenli doğum yöntemi.
Sezaryen doğum
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Sezaryen doğum — tıbbi gerekçelerle yapılan, karın duvarından bebeğin alınması ameliyatı.