Tiroid hastalıkları değerlendirmesi

Hipotiroidi, hipertiroidi, guatr ve tiroid nodülü gibi durumlarda kan tahlilleri ve ultrason ile tanı koyma ve takip sürecidir.

Ne için yapılır

• Yorgunluk, kilo değişikliği, çarpıntı, sıcak/soğuk intoleransı, saç dökülmesi gibi tiroid hastalığı şüphesi yaratan yakınmalar
• Boyunda ele gelen şişlik, guatr veya görüntülemede saptanan tiroid nodülü
• Hashimoto tiroiditi, Graves hastalığı gibi otoimmün tiroid hastalığı şüphesi
• Subklinik hipotiroidi/hipertiroidi takibi (TSH normalden farklı, T3-T4 normal)
• Gebelik öncesi/sırasında tiroid fonksiyonu taraması
• Daha önce tiroid hastalığı tanısı almış hastaların düzenli kontrolü
• Boyun bölgesine radyoterapi veya tiroid cerrahisi öyküsü olan kişilerde takip

Hazırlık

• Genellikle özel hazırlık gerekmez; aç gelmek zorunlu değildir, ancak hekim öneriyorsa sabah aç kan verilebilir
• Levotiroksin (Synthroid, Tefor vb.) kullanan hastalar kan tahlili öncesi ilacı genellikle almaz; sonuç sonrası alınır
• Biotin içeren takviyeler (saç, tırnak vitaminleri) bazı laboratuvar testlerini etkileyebileceğinden 3-7 gün önceden kesilmesi önerilir
• Önceki tiroid testleri ve kullanılan ilaçların listesi getirilir
• Boyun bölgesi ultrasonu için takı ve metal aksesuarlar çıkarılır

İşlem nasıl yapılır

1. Detaylı öykü alınır ve boyun muayenesi yapılır (tiroid bezi büyüklüğü, nodül, lenf bezi)
2. Kan tahlili ile TSH (referans aralık genellikle 0.4-4.0 mIU/L), serbest T4 (sT4) ve serbest T3 (sT3) düzeyleri ölçülür
3. Otoimmün tiroidit şüphesinde anti-TPO ve anti-Tg antikorları, Graves şüphesinde TRAb (TSH reseptör antikoru) istenir
4. Tiroid ultrasonografisi ile bezin boyutu, ekojenitesi ve nodül varlığı değerlendirilir; nodül saptanırsa TI-RADS sistemine göre risk sınıflandırılır
5. Hipertiroidi nedenini ayırmak için gerektiğinde tiroid sintigrafisi (radyoaktif iyot uptake) yapılabilir
6. Sonuçlar hastanın yaşı, gebelik durumu ve eşlik eden hastalıkları gözetilerek yorumlanır

İşlem sonrası

• Subklinik bozukluklarda 6-12 haftada bir TSH ölçümü ile takip yapılır
• Levotiroksin tedavisi başlanan hastalarda doz ayarı için 4-8 hafta sonra TSH kontrol edilir; stabilize olunca yılda 1-2 kez bakılır
• Tiroid nodülü saptanan hastalarda 6-12 ay aralıklarla ultrason takibi planlanır; risk düşükse aralıklar uzar
• Antitiroid ilaç (metimazol, propiltiyourasil) kullananlarda karaciğer ve hemogram düzenli izlenir
• Yaşam tarzı önerileri: yeterli iyot alımı, sigara bırakma, dengeli beslenme

Riskler

• Test sürecinin kendisi düşük riskli olup, kan alma sırasında hafif morarma veya baş dönmesi olabilir
• Yanlış zamanlama (örneğin biotin etkisi) ile sonuçların yanıltıcı çıkma olasılığı bulunur
• Tedavi başlanırsa aşırı doz levotiroksin çarpıntı, kemik yoğunluğu azalması; yetersiz doz ise yorgunluk ve kilo artışına yol açabilir
• Antitiroid ilaçlarda nadiren ciddi karaciğer toksisitesi veya beyaz küre düşüklüğü (agranülositoz) görülebilir
• Tanı atlanması veya gecikmesi durumunda gebelikte komplikasyonlar veya kalp ritim bozuklukları riski artar

Sıkça Sorulanlar

İlgili Bilgiler

İlgili Tıbbi Hizmetler

Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.