Böbrekte oluşan büyük veya konservatif tedaviye yanıt vermeyen taşların perkütan ya da retrograd intrarenal cerrahi yöntemlerle çıkarılması işlemidir.
Ne için yapılır
- Büyük böbrek taşları (genellikle 20 mm üzeri taşlarda perkütan nefrolitotomi)
- Orta boy taşlar (5-20 mm arası taşlarda retrograd intrarenal cerrahi/RIRS)
- Şok dalga tedavisine (ESWL) yanıt vermeyen taşlar
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonuna neden olan taşlar
- Böbrek fonksiyonunu bozan veya tıkanıklık yapan taşlar
- Geyik boynuzu (staghorn) taşlar
- Anatomik anomali nedeniyle taş düşürülemeyen hastalar
Hazırlık
- İşlemden 8 saat önce yememe ve içmeme
- Kan tahlilleri, idrar kültürü ve görüntüleme (BT veya ultrason)
- Aktif idrar yolu enfeksiyonu varsa antibiyotik tedavisi tamamlanır
- Kan sulandırıcı ilaçlar hekim onayı ile düzenlenir
- İşlem öncesi anestezi değerlendirmesi
İşlem nasıl yapılır
- Genel anestezi altında uygun pozisyon verilir (PCNL'de yüzükoyun, RIRS'te sırtüstü)
- Perkütan yöntemde böbreğe ciltten küçük bir delikle ulaşılır
- Retrograd yöntemde idrar yolu üzerinden ince bir endoskop ilerletilir
- Taşlar lazer veya pnömotik enerji ile küçük parçalara ayrılır
- Parçalar aspirasyon ya da basket kateter ile çıkarılır
- İşlem sonunda genellikle çift J (DJ) stent yerleştirilir
İşlem sonrası
- 1-3 gün hastanede kalış (yöntem ve taş yüküne göre değişir)
- DJ stent genellikle 4-6 hafta sonra poliklinikte çıkarılır
- Bol sıvı tüketimi ve idrar takibi
- İlk 2-4 hafta ağır kaldırma ve zorlayıcı aktivitelerden kaçınma
- Taş analizi ve metabolik değerlendirme ile koruyucu öneriler
Riskler
- İdrar yolu enfeksiyonu ve nadiren ürosepsis
- Kanama ve kan transfüzyonu ihtiyacı
- Komşu organ ya da plevra yaralanması (nadir)
- Stent ile ilişkili rahatsızlık, yan ağrı veya idrarda yanma
- Rezidü taş kalması ve tekrar işlem gereksinimi
Sıkça Sorulanlar
Tüm böbrek taşları ameliyatla mı tedavi edilir?
Hayır. Küçük taşların büyük bölümü bol sıvı ve ilaç tedavisi ile düşebilir. Cerrahi; büyük, semptomatik veya tıkayıcı taşlarda gündeme gelir.
Açık ameliyat hâlâ gerekli mi?
Günümüzde böbrek taşı tedavisinde açık cerrahi nadiren tercih edilir; vakaların büyük çoğunluğu kapalı (perkütan ya da endoskopik) yöntemlerle çözülür.
DJ stent ne işe yarar?
Üreteri açık tutarak idrar akışını sağlar, ödemi azaltır ve taş parçalarının düşmesini kolaylaştırır. Genellikle 4-6 hafta içinde çıkarılır.
Taşların tekrarlama olasılığı var mı?
Böbrek taşı tekrar oluşma eğilimindedir. Beslenme önerileri, sıvı tüketimi ve metabolik takiple yeni taş riski azaltılabilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
ESWL
Üroloji
ESWL (vücut dışı şok dalgasıyla taş kırma) — böbrek ve üreter taşlarının ameliyatsız parçalanması.
Üreteroskopi
Üroloji
Üreteroskopi (URS) — distal/orta üreter taşının endoskopik görüntüleme ve lazer ile tedavisi.
Üreteral stent takılması
Üroloji
Üreteral stent (DJ stent) takılması — üreterin açık tutulmasını sağlayan endoskopik işlem.
Böbrek kisti tedavisi
Üroloji
Böbrek kisti tedavisi — basit ve karmaşık böbrek kistlerinde takip ve cerrahi yönetim.
Ürolojik muayene ve değerlendirme
Üroloji
Ürolojik muayene ve değerlendirme — idrar yolları ve erkek üreme sistemine yönelik kapsamlı klinik inceleme.
Mesane tümörü rezeksiyonu
Üroloji
TUR-M — mesane tümörünün idrar kanalından endoskopik olarak çıkarılması ve tanı.
Böbrek hastalıkları değerlendirmesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Böbrek hastalıkları değerlendirmesi — kreatinin, eGFR ve idrar tahliliyle erken tanı odaklı tarama ve izlem.
Sistoskopi
Üroloji
Sistoskopi (mesane endoskopisi) — idrar borusu ve mesane içinin endoskopla görüntülenmesi.