El ve ayaklarda uyuşma, yanma, güçsüzlük gibi şikayetlerde periferik sinirlerin değerlendirilmesi. Muayene, kan testleri ve EMG/sinir iletim çalışmasını kapsar.
Ne için yapılır
- El ve/veya ayaklarda uyuşma, yanma, karıncalanma şikayetleri
- Şeker hastalığında (diyabet) sinir tutulumu (diyabetik nöropati) şüphesi
- Karpal tünel sendromu, ulnar nöropati gibi tuzak nöropati değerlendirmesi
- Açıklanamayan kas güçsüzlüğü, kas erimesi veya düşük ayak yürüyüşü
- B12 vitamini eksikliği, böbrek-tiroid hastalığı veya alkolle ilişkili nöropati araştırması
- Kemoterapi sonrası periferik sinir tutulumu kontrolü
- Guillain-Barré ve kronik inflamatuvar polinöropati (CIDP) şüphesi
Hazırlık
- Şikayetlerin başlangıcı, dağılımı (hangi parmak/bölge) ve günlük yaşamı etkileme düzeyi not edilmelidir
- Kullanılan ilaçların listesi (özellikle kemoterapi, B6 takviyesi, fenitoin gibi sinir etkili ilaçlar) getirilir
- Diyabet, böbrek hastalığı, tiroid hastalığı, alkol kullanımı ve aile öyküsü paylaşılır
- EMG planlanırsa cilde krem-losyon sürülmemesi, sıcak-rahat kıyafet tercih edilmesi önerilir
- Kan sulandırıcı kullanımı ve kalp pili olup olmadığı önceden bildirilir
İşlem nasıl yapılır
- Hekim, dokunma, ağrı, ısı ve titreşim duyusunu standart yöntemlerle muayene eder
- Kas gücü, refleksler ve denge değerlendirilir; ayak deformiteleri ve yara izleri kontrol edilir
- Kan tahlilleri istenir: tam kan sayımı, açlık şekeri/HbA1c, B12, TSH, böbrek ve karaciğer fonksiyonları
- Tuzak nöropati veya tanıyı netleştirmek için sinir iletim çalışması (NCS) ve elektromiyografi (EMG) yapılır
- Seçili olgularda otoimmün/paraneoplastik panel, immün elektroforez veya genetik testler eklenebilir
- Tanıya göre tedavi planı oluşturulur (altta yatan hastalığın yönetimi, ağrı için nöropatik analjezikler, fizik tedavi)
İşlem sonrası
- İlk değerlendirme sonrası 4-8 hafta içinde test sonuçlarıyla kontrol
- Diyabetik nöropatide 3-6 ayda bir ayak ve duyu muayenesi
- Tuzak nöropati cerrahisi sonrası 6-12 hafta içinde sinir iyileşmesinin değerlendirilmesi
- Tedavi yanıtının takibi için belirli aralıklarla EMG tekrarlanabilir
- Yara, enfeksiyon veya hızlı ilerleyen güçsüzlük gelişirse acil başvuru
Riskler
- EMG sırasında iğne girişine bağlı hafif ağrı, kısa süreli morluk veya nadir kanama
- Kan sulandırıcı kullananlarda küçük hematom riski
- Sinir iletim çalışmasında elektriksel uyarının verdiği geçici rahatsızlık
- Çok nadiren enfeksiyon (steril teknikle minimum)
- Tanının netleşmesinin zaman alması ve süreçte tedaviye yanıtın yavaş olması
Sıkça Sorulanlar
EMG çok ağrılı mı?
İğne EMG'sinde kısa süreli batma hissi olabilir; çoğu hasta için tolere edilebilir düzeydedir. Sinir iletim kısmı kısa elektrik uyarıları içerir, ağrılı değildir.
Periferik nöropati tamamen geçer mi?
Altta yatan nedene bağlıdır. B12 eksikliği veya tuzak nöropati gibi durumlarda tedaviyle belirgin düzelme olur. Diyabetik veya genetik nöropatilerde amaç ilerlemeyi yavaşlatmak ve şikayetleri azaltmaktır.
Hangi vitaminler nöropatiye iyi gelir?
Eksiklik varsa B12 takviyesi etkilidir; rastgele yüksek doz B6 ise tersine sinire zarar verebilir. Vitamin başlamadan önce kan değerleri kontrol edilmelidir.
Tedavi olmazsam ne olur?
Bazı nöropatiler ilerleyerek kas erimesi, ayak yarası ve denge bozukluğuna yol açabilir. Erken değerlendirme, kalıcı sinir hasarını önlemek açısından önemlidir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Sinir ileti çalışması
Nöroloji
Sinir ileti çalışması — çevresel sinirlerin ileti hızı ve sinyal genliğinin yüzeyel ölçümü.
Elektromiyografi
Nöroloji
Elektromiyografi (EMG) — kas ve sinirlerin elektriksel aktivitesinin ölçülmesiyle yapılan tetkik.
Lomber ponksiyon
Nöroloji
Lomber ponksiyon (BOS incelemesi) — bel bölgesinden alınan örnekle merkezi sinir sistemi tanısı.
Nörolojik muayene ve değerlendirme
Nöroloji
Nörolojik muayene ve değerlendirme — beyin, omurilik, sinir ve kas sisteminin sistematik klinik incelemesi.
Epilepsi tanı ve tedavisi
Nöroloji
Epilepsi tanı ve tedavisi — nöbet tipinin belirlenmesi ve antiepileptik ilaç yönetimi.
İnme değerlendirmesi
Nöroloji
İnme (felç) acil değerlendirmesi — tPA için 4.5 saat, trombektomi için 24 saatlik kritik pencere.
Demans/Alzheimer değerlendirmesi
Nöroloji
Demans/Alzheimer değerlendirmesi — MMSE/MoCA, görüntüleme ve amiloid PET/CSF tau biyobelirteçleri.
Uyku bozuklukları değerlendirmesi
Nöroloji
Uyku bozuklukları değerlendirmesi — horlama, uyku apnesi ve gündüz uykuluğunda kapsamlı tanı.