Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Vitamin eksikliği tedavisi

Vitamin eksikliği tedavisi — D vitamini, B12 ve folik asit eksikliklerinde kanıta dayalı replasman programı.

Halsizlik, kansızlık ve nörolojik şikâyetlerde vitamin eksikliklerinin saptanması, uygun dozda replasman ve uzun dönem izlemi sağlanır.

Ne için yapılır

  • Açıklanamayan halsizlik, yorgunluk ve odaklanma güçlüğü
  • Düşük B12 veya folik asit nedenli megaloblastik anemi
  • Düşük D vitamini düzeyi, kemik ağrısı veya kas güçsüzlüğü
  • Vejetaryen, vegan ya da bariatrik cerrahi sonrası beslenme kısıtlaması olan hastalar
  • Uzun süreli proton pompa inhibitörü, metformin veya antikonvülzan kullanımı
  • El-ayak uyuşmaları ve denge bozukluğu (B12 nöropatisi şüphesi)
  • Gebelik öncesi ve gebelik döneminde folik asit ve B12 değerlendirmesi

Hazırlık

  • Kan tahlili öncesi 8-12 saat açlık (eşlik eden testler için)
  • Kullanılan vitamin, bitkisel ürün ve takviyelerin listesi
  • Beslenme alışkanlıkları (et, süt, yumurta tüketimi) hakkında bilgi
  • Geçirilmiş mide-bağırsak ameliyatlarının veya hastalıklarının belirtilmesi

İşlem nasıl yapılır

  1. Hekim semptom, beslenme ve ilaç öyküsünü ayrıntılı sorgular
  2. Tam kan sayımı, B12, folik asit, ferritin ve 25-OH D vitamini düzeyleri ölçülür
  3. Gerekli durumda homosistein, metilmalonik asit ve paratiroid hormon istenir
  4. Eksiklik tipine göre ağızdan tablet veya kas içi enjeksiyon planlanır
  5. Yüksek doz başlangıç ve idame doz şeması hastayla paylaşılır
  6. Beslenme önerileri ve eksikliği artıran nedenler ele alınır

İşlem sonrası

  • B12 enjeksiyonu sonrası 1-2 ayda kontrol kan sayımı ve B12 düzeyi
  • D vitamini için 2-3 ay sonra tekrar 25-OH D ve kalsiyum kontrolü
  • Folik asit replasmanında hemoglobin yanıtının izlenmesi
  • Düzeylerin hedef aralığa ulaşmasıyla idame dozuna geçilmesi
  • Altta yatan emilim sorunları için gastroenteroloji yönlendirmesi

Riskler

  • Aşırı yüksek D vitamini dozunda hiperkalsemi (kanda kalsiyum yüksekliği)
  • B12 enjeksiyonu sonrası lokal ağrı ya da nadiren alerjik reaksiyon
  • Folik asit yüksek dozunda altta yatan B12 eksikliğinin gizlenmesi
  • Kontrolsüz takviyelerle ilaç etkileşimleri ve laboratuvar değişiklikleri

Sıkça Sorulanlar

D vitamini eksikliği için yüksek doz haftalık tablet güvenli mi?

Eksiklik düzeyine göre haftalık veya aylık yüksek doz şemaları kullanılır. Doz ve süre hekim tarafından belirlenmeli, takipsiz uzun süre devam edilmemelidir.

B12 eksikliğinde mutlaka iğne mi yapılır?

Sinir sistemi bulguları olan veya emilim sorunu bulunanlarda kas içi enjeksiyon tercih edilir. Hafif eksikliklerde ağız yoluyla yüksek doz B12 de etkili olabilir.

Multivitamin almak vitamin eksikliklerini önler mi?

Genel multivitaminler bazı eksiklikleri azaltabilir, ancak ciddi eksiklikleri tedavi etmek için yeterli dozu içermez. Tedavi planı kişiye özel yapılmalıdır.